عبدالجباربن زين العابدين شكوئى
58
مصباح الحرمين ( فارسى )
چرا گريه مىكنيد ؟ گفتند . . . كه : به گريه مىآورد ما را ياد كردن معاصى خود ، و دورى از تسبيح و تقديس و عبادت ملائكه . پس خدا به ايشان رحم كرده به جبرئيل وحى نمود كه : ببر بسوى آنها خيمه از خيام بهشت ، و تسلّى و صبر بده ايشان را بر مفارقت بهشت ، و جمع كن ميان آدم و حوّا را در آن خيمه كه من رحم كردم ايشان را براى گريهء ايشان و وحشت و تنهايى ايشان ، و نصب كن خيمه را بر آن بلندى كه ميان كوههاى مكّه است ( يعنى جاى خانهء كعبه و پىهاى آن ) ، كه پيشتر ملائكه بلند كردهبودند . پس جبرئيل خيمه را آورد ، و آن مساوى اركان « 1 » و پىهاى كعبه بود ، و در آنجا برپا كرد ، و آدم را از صفا و حوّا را از مروه فرود آورد و هر دو را در ميان خيمه جاى داد ، و عمود خيمه از ياقوت سرخ بود ، پس نور و روشنى آن عمود جميع كوهها و حوالى آنها را روشن كرد ، و آن روشنى از هر طرف به قدر حرم « 2 » مُمتدّ « 3 » شد ، پس به اين سبب حرم محترم شد از براى حرمت خيمه و عمود ، چون از بهشت بودند ، و به اين جهت خدا حسنات را در حرم مضاعف گردانيد ، و طنابهاى خيمه از اطراف آن به قدر مسجد الحرام بود ، ميخهايش از شاخههاى بهشت ، و به روايت ديگر از طلاى خالص بهشت بود ، و طنابهايش از بافتهاى ارغوانى بهشت بود ، پس وحى به جبرئيل شد كه : بفرست به خيمه هفتاد هزار ملك را كه آن را حراست نمايند از متمرّدان جنّ ، و مونس آدم و حوّا باشند ، و طواف كنند به دور خيمه از براى تعظيم خيمه و كعبه . پس نازل شدند ملائكه [ و ] نزد خيمه مىبودند و آن را حراست مىكردند و طواف مىنمودند در هر روز و شب ، چنانچه در آسمان دور بيت المعمور طواف مىكردند ، و اركان كعبه در زمين برابر بيت المعمور است كه در
--> ( 1 ) - اركان : جمع ركن ، پايهها . لغت نامه . ( 2 ) - ازرقى در « اخبار مكّه » حدود حرم را چنين بيان كرده است : حدّ حرم در راه مدينه نرسيده به « تنعيم » و كنارخانههاى قبيله غفار ، و فاصله آن تا مكه سه ميل است ، در راه يمن كنار مسيل لبن و در گردنه لبن است و فاصله آن هفت ميل است ، در راه جدّه در منطقه اعشاش و در ده ميلى مكّه است و در راه طايف در راه عرفات و يازده ميلى مكّه است ، در راه عراق در گردنه خل و كناره كوه مقطع و هفت ميلى مكّه است ، در راه جعرانه حد حرم ، در راه خاندان عبداللَّه بن خالد بن اسيد و نُه ميلىِ مكّه است ؛ ترجمه اخبار مكّه 2 / 404 - 403 . ( 3 ) - مُمْتَدّ : كشيده شده و دراز شده . لغت نامه .